www.automatyka-budynkowa.com - artykuły, Nowe wymagania dotyczące ochrony odgromowej
Automatyka Budynkowa

20 Wrzesień 2017 - Witamy

Artykuły branżowe
Artykuły
Katalog branżowy
Katalog
branżowy
Baza firm
Baza firm
Kalendarz
Kalendarz
Forum
Forum
Kontakt
Kontakt
Menu

TOP5 Produkty

TOP5 Firmy

Kalendarz wydarzeń
Wrzesień 2017

PnWtŚr CzPtSoNd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 


Artykuły » Nowe wymagania dotyczące ochrony odgromowej


Nowe wymagania dotyczące ochrony odgromowej wprowadzane przez normy serii PN-EN 62305

Podstawowym zadaniem urządzenia piorunochronnego jest przejęcie i odprowadzenie do ziemi prądu piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń w nim zainstalowanych.

W chwili obecnej wprowadzane są cztery nowe normy dotyczące ochrony odgromowej serii PN-EN 62305, w których szczególną uwagę zwrócono na:

  • ocenę zagrożenia piorunowego i określanie poziomu ochrony obiektu
  • odpowiedni dobór materiałów stosowanych do budowy urządzeń piorunochronnych,
  • ochronę urządzeń przed bezpośrednim oddziaływaniem prądów piorunowych oraz przed przepięciami atmosferycznymi występującymi w instalacji elektrycznej oraz w liniach przesyłu sygnałów,
  • ekranowanie przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym
  • koordynację rozwiązań ochrony odgromowej i ochrony przed przepięciami z wymaganiami kompatybilności elektromagnetycznej urządzeń elektrycznych i elektronicznych.

Większość z powyższych kierunków działań wynika ze zmiany w podejściu do zadań ochrony odgromowej. Obecnie, jednym z podstawowych zadań stała się ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie może spowodować uszkodzenie lub błędne działanie urządzeń elektrycznych i elektronicznych wewnątrz chronionych obiektów budowlanych.

NORMY I ZALECENIA

Zgodnie z wymaganiami Prawa Budowlanego urządzenia piorunochronne LPS (ang. Lightning Protection System) na obiektach budowlanych powinny być wykonane zgodnie z zaleceniami Polskich Norm. Takie wymagania zawarto w Rozporządzeniach Ministra Infrastruktury (Rozporządzenie z dnia 7.04. 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 109, poz.1156, oraz dnia 12 marca 2009 r. [3]), w których stwierdzono, że:

Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych. Obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 53, pkt. 2).

Instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53, pkt. 2 powinna być wykonana zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 184).

W Prawie Budowlanym zestawiono wykaz norm, na które są powołania. Należy również zauważyć, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy "projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej". W przypadku ochrony przed zagrożeniami wywołanymi przez prąd piorunowy podstawowym źródłem wiedzy technicznej są normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych oraz ochrony przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało zmianę zasad polskiej normalizacji. Postępując zgodnie z obecnie obowiązującymi zasadami normy serii PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312 powinny zostać zastąpione przez następujące normy:

  • PN-IEC 62305-1, Ochrona odgromowa - Część 1: Wymagania ogólne.
  • PN-IEC 62305-2, Ochrona odgromowa - Część 2: Zarządzanie ryzykiem.
  • PN-IEC 62305-3 (org.), Ochrona odgromowa - Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów budowlanych i zagrożenie życia.
  • PN-IEC 62305-4 (org.), Ochrona odgromowa - Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach budowlanych).

Obecnie dwie pierwsze z powyższych norm zostały już wprowadzone w języku polskim (stan na 01.04.2009). Ogólne informacje o zakresie tematycznym tych norm przedstawiono w tablicy 2.

Jak już wspomniano, normy serii PN-EM 62305 są wynikiem restrukturyzacji norm serii PN-IEC 61024, PN-IEC 61312 oraz normy międzynarodowej IEC 61662+A1.  W otrzymanych w ten sposób normach zawarto wcześniej obowiązujące wymagania dotyczące ochrony odgromowej. Niektóre z tych wymagań omówiono bardziej szczegółowo, część znacznie poszerzono oraz prowadzono kilka nowych zaleceń oraz informacji dotyczących ochrony odgromowej i ograniczania przepięć.

Zestawienie podstawowych nowych lub znacznie poszerzonych wymagań, zaleceń lub informacji pomocniczych zawartych z normie PN-EN 62305.

1. Zupełnie nowym zagadnieniem wprowadzanym przez normę PN-EN 62305-2, w porównaniu z wymaganiami normy PN-IEC 61024-1-1, jest metodyka analizy oraz oceny uszkodzeń powodowanych przez wyładowania piorunowe. Przedstawiono szczegółowe zasady szacowania ryzyka powodowanego przez prądy piorunowe podczas doziemnych wyładowań piorunowych:
bezpośrednio w obiekty budowlane lub obok tych obiektów, bezpośrednio w linie lub instalacje dochodzące do analizowanych obiektów lub w bliskim sąsiedztwie tych linii lub instalacji.

Porównanie wyznaczonych wartości ryzyka z wartościami uznanymi za tolerowane pozwala ustalić potrzebę stosowania środków ochrony odgromowej i dobrać odpowiednią ich skuteczność.

2. W celu ułatwienia przeprowadzenia obliczeń poszczególnych komponentów ryzyka oraz doboru poziomu ochrony opracowano program komputerowy RAC (Risk Assessment Calculator) do szacowania ryzyka w obiektach budowlanych. Program ten jest dołączany do normy PN-EN 62305-2.

3. Przedstawiono szczegółowe zestawienia materiałów ich kształty oraz przekroje przeznaczonych do zastosowania na zwody, przewody odprowadzające oraz uziomy,

4. Szczegółowo omówiono skutki oddziaływania prądów piorunowych na elementy urządzenia piorunochronnego (przewody i blachę pokrycia dachowego), urządzenia ograniczające przepięcia SPD (Surge Protective Devices).

5. Przedstawiono wymagania dotyczące paramentów probierczych prądów udarowych stosowanych w laboratoriach do symulacji skutków uderzenia piorunu.

6. Określono parametry prądów i napięć udarowych powstających w instalacjach niskonapięciowych (instalacje zasilające i przesyłu sygnałów) podczas doziemnych wyładowań piorunowych w obiekty lub dochodzące instalacje lub obok tych obiektów i instalacji

7. Wprowadzono podstawowe wymagania dotyczące ochrony obiektów wysokich (powyżej 60 m) przed bocznymi wyładowaniami piorunowymi.

8. Zmieniono wymagania dotyczące minimalnych długości uziomów w przypadku II poziomu ochrony.

9. Przedstawiono znacznie więcej informacji dotyczących wartości współczynnika kc charakteryzującego podział prądu piorunowego pomiędzy poszczególne przewody instalacji piorunochronnej.

10. Omówiono wymagania dotyczące ochrony odgromowej obiektów zawierających warstwę ziemi na dachach.

11. Omówiono wymagania dotyczące ochrony przed bezpośrednim oddziaływaniem prądu piorunowego. Dotyczy to szczególnie anten na dachach obiektów budowlanych.

12. Szczegółowo omówiono zasady strefowej koncepcji ochrony odgromowej (podział na strefy zagrożenia, zasady wyrównywania potencjałów w strefach i na ich granicach, rozmieszczenie urządzeń do ograniczania przepięć SPD) oraz powiązania tej koncepcji z wymaganiami kompatybilności elektromagnetycznej.

13. Uwzględniono nowe, w porównaniu do istniejących w normie PN-89/E-05003/03, oznaczenia i wymagania dotyczące stref zagrożonych wybuchem. Przedstawiono ogólne zasady ochrony w obiektach zawierających strefy 0, 1, 2 oraz 20, 21 i 22 oraz zwrócono uwagę na zasady uziemiania zbiorników i rurociągów oraz ochronę zbiorników z pływającymi dachami.

14. Stwierdzono, że urządzenia piorunochronne w obiektach zagrożonych wybuchem powinny spełniać wymagania, co najmniej II poziomu ochrony.

15. Przedstawiono szczegółowe zasady energetycznej i napięciowej koordynacji pomiędzy urządzeniami ograniczającymi przepięcia w wielostopniowych systemach ochrony przed przepięciami.

Przystępując do projektowania kompleksowej ochrony odgromowej nowoczesnego obiektu budowlanego należy posiadać podstawowy zasób wiedzy technicznej w następujących dziedzinach:

  • ochrony odgromowej obiektów budowlanych,
  • ochrony przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym,
  • ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym,
  • ograniczania przepięć w systemach przesyłu sygnałów,
  • wyrównywania potencjałów wewnątrz obiektów budowlanych,
  • badań i doboru urządzeń ograniczających przepięcia w instalacji elektrycznej oraz w liniach przesyłu sygnałów,
  • badań odporności urządzeń systemów na działanie napięć i prądów udarowych oraz dopuszczalnych poziomów odporności udarowej przyłączy zasilania i sygnałowych urządzeń chronionych systemów,
  • badań odporności urządzeń oraz systemów elektronicznych na działanie impulsowego pola magnetycznego,
  • koordynacji układania przewodów wszelkiego rodzaju instalacji wewnątrz obiektów budowlanych,
  • doboru materiałów stosowanych do budowy urządzeń piorunochronnych.


Tak szeroki zakres wymaganej wiedzy powodował, że w normie PN-EN 62305-3 stwierdzono, że:

"Urządzenie piorunochronne (LPS) powinno być projektowane i wykonywane przez projektantów i wykonawców urządzeń piorunochronnych" (pkt. E4.1).

"Projektant i wykonawca urządzenia piorunochronnego powinien posiadać umiejętność oceny zarówno elektrycznych, jak i mechanicznych skutków wyładowania piorunowego i powinien znać dobrze ogólne zasady kompatybilności elektromagnetycznej (EMC)"" (pkt. E4.1).

"Wykonawca ochrony odgromowej powinien być wyszkolony w dziedzinie prawidłowego wykonawstwa elementów urządzenia piorunochronnego, zgodnie z wymaganiami niniejszej normy oraz krajowych przepisów regulujących roboty budowlane i budownictwo" (pkt. E4.1).

Należy również zwrócić uwagę na konieczność prowadzenia przez osoby projektujące urządzenie piorunochronne koordynacji prac wszystkich osób, których działania są np. związane z projektowaniem innych instalacji i mogą wymagać dodatkowych zaleceń związanych z ochroną odgromową. Takie kompleksowe działania powinny być prowadzone podczas projektowania, realizacji obiektu i odbioru obiektu oraz obejmują określenie zakresu badań okresowych i oględzin.

na podstawie opracowania A. Sowy


 


Dodano: 2.09.2009

SKLEP INTERNETOWY


Nowości w katalogu



PARTNERZY SERWISU